Onderzoek Knooppunten Kansrijke Start

Zuid-Limburg kent al jarenlang gezondheidsachterstanden. Deze beginnen vaak al vóór de geboorte. In onder meer Kerkrade, Landgraaf en Vaals zien we vaker vroeggeboorte en een laag geboortegewicht. Ook komen tienerzwangerschappen en multiproblematiek vaker voor. Gezinnen hebben vaak te maken met armoede, schulden en psychische problemen. Daarnaast zijn er problemen met werk, wonen en sociale steun. Daarom werkten gemeenten en zorgpartners in deze pilot aan betere vroegtijdige ondersteuning voor gezinnen. De nadruk lag op een betere samenwerking tussen professionals uit het medische en sociale domein.

Het onderzoek richtte zich op de ontwikkeling, invoering en evaluatie van de Knooppunten Kansrijke Start in Kerkrade, Landgraaf en Vaals. Binnen deze knooppunten werken professionals uit het medische, sociale en publieke domein samen. Zo kunnen zij zwangeren en jonge gezinnen in een kwetsbare situatie eerder signaleren en beter passende ondersteuning bieden. Het onderzoek bracht in beeld hoe de samenwerking in de praktijk verliep, welke factoren de invoering beïnvloedden en hoe de knooppunten functioneerden binnen de lokale context. Hiervoor zijn onder andere interviews, vragenlijsten, observaties en groepsgesprekken gebruikt.

De resultaten van het onderzoek zijn verwerkt in een praktische handreiking voor gemeenten en lokale coalities die met het Knooppunt Kansrijke Start aan de slag willen. Je krijgt inzicht in wat een succesvolle samenwerking tussen het medische, sociale en publieke domein vraagt. Deze inzichten kun je gebruiken om de samenwerking in jouw gemeente of organisatie verder te versterken en gezinnen eerder passende ondersteuning te bieden.

Het onderzoek liep van april 2021 tot en met maart 2025.

ZonMw financierde het onderzoek vanuit het programma Onbedoelde zwangerschap en kwetsbaar (jong) ouderschap (KOOZ).